Nokta Bulutu

Nokta bulutu, gerçek dünyadaki nesnelerin veya arazi yüzeyinin milyonlarca hatta milyarlarca üç boyutlu noktadan oluşan dijital temsilidir. Her nokta; X, Y ve Z koordinat bilgisi ile birlikte, veri toplama yöntemine bağlı olarak renk (RGB), yansıma şiddeti veya sınıflandırma gibi ek öznitelikler de taşıyabilir. Bu sayede binalar, yollar, bitki örtüsü ve doğal arazi yüksek doğrulukla dijital ortama aktarılır.
‍
Nokta bulutu verileri; fotogrametri, LiDAR (Light Detection and Ranging), mobil lazer tarama ve kara lazer tarayıcı gibi teknolojilerle elde edilir. Günümüzde akıllı şehir projeleri, dijital ikiz, mühendislik, harita, madencilik ve altyapı uygulamalarının temel veri kaynaklarından biri haline gelmiştir.

Nokta Bulutu Modelleme

Nokta bulutu modelleme, ham nokta bulutu verisinin analiz edilebilir ve kullanılabilir hale getirilmesi sürecidir. Ham veri tek başına büyük bir koordinat kümesinden oluşurken, modelleme aşamasında bu veriler filtrelenir, sınıflandırılır ve farklı mühendislik uygulamalarına uygun hale getirilir.
‍
Bu süreçte yaygın olarak gerçekleştirilen işlemler şunlardır:

• Nokta bulutu verilerinde bölge seçerek veya küp ile temizleme
• Yer ve yer üstü objelerinin sınıflandırılması
• Yükseklik profili oluşturma
• Hacim hesaplama
• Aynı bölge için üretilen nokta bulutu verilerinin birleştirilmesi
• 3D sayısallaştırma

3 Boyutlu Nokta Bulutu Oluşturma

Nokta bulutu oluşturma süreci, kullanılan teknolojiye göre farklılık gösterse de temel aşamalar benzerdir. Drone fotogrametrisinde farklı açılardan çekilen görüntüler eşleştirilirken, LiDAR sistemlerinde lazer darbelerinin yüzeye çarpıp geri dönme süreleri kullanılarak üç boyutlu koordinatlar hesaplanır.
‍
Genel üretim süreci aşağıdaki adımlardan oluşur:

• Veri toplama (Drone, LiDAR veya lazer tarama)
• Görüntü veya lazer verilerinin işlenmesi
• Nokta bulutunun oluşturulması
• Kalite kontrolü ve hata temizleme
• Sınıflandırma ve analiz

Doğru planlanmış bir veri toplama süreci, elde edilecek nokta bulutunun doğruluğunu ve sonraki analizlerin kalitesini doğrudan etkiler.

Netcad Nokta Bulutu Çözümleri

Nokta bulutu verileri yüksek hacimli oldukları için performanslı görüntüleme ve analiz araçlarına ihtiyaç duyar. Netcad, büyük ölçekli nokta bulutu verilerinin yönetilmesi, görüntülenmesi ve mühendislik süreçlerinde kullanılmasına yönelik gelişmiş çözümler sunmaktadır.Netcad nokta bulutu çözümleri aşağıda yer almaktadır.

Dronet

• Drone fotoğraflarından fotogrametrik işlem sonucunda nokta bulutu üretilebilir.
• Nokta bulutunun ekrandaki görünümü kullanıcı tarafından düzenlenebilir.
• Nokta bulutu üzerinde 3B ölçüm ve çizim işlemleri yapılabilir.
• Nokta bulutu verileri üzerinden hacim hesabı yapılabilir.
• Nokta bulutu üzerinde belirlenen hat boyunca yükseklik profili oluşturulabilir.
• Nokta bulutu üzerinden belirli aralıklarla kotlu nokta verisi üretilebilir.
• Model Birleştirici özelliğiyle iki ayrı nokta bulutu verisi birleştirilerek tek bir nokta bulutu verisi üretilebilir.
• Farklı tarihlerde üretilen nokta bulutları birlikte görüntülenebilir ve karşılaştırılabilir.

Netcad GIS

• LAS ve LAZ uzantılı LiDAR nokta bulutu dosyaları açılabilir.
• Sınıflandırılmış ve sınıflandırılmamış LiDAR verileri projeye eklenebilir.
• Nokta bulutu verileri projelerde referans altlık olarak kullanılabilir.
• Nokta bulutu üzerinden yükseklik bilgisi içeren nokta, çizgi ve benzeri objeler üretilebilir.
• Sayısallaştırma sırasında seçim bölgesindeki noktalardan uygun kot seviyesi otomatik olarak belirlenebilir.
• Nokta bulutu üzerinde çizim yapılırken seçilen konumun yükseklik bilgisi çizime aktarılabilir.
• Nokta bulutu üzerinde arazi ve yüzey profilleri dinamik olarak incelenebilir.
• Nokta bulutu verileri üç boyutlu ortamda görüntülenebilir.
• Üç boyutlu görüntüleme ve nokta yakalama araçları kullanılarak doğru yüzey veya nokta seçilebilir.
• Belirlenen kot yakalama ayarlarına göre nokta bulutu üzerinden yeni kotlu noktalar üretilebilir.
• Belirlenen arama yarıçapındaki noktaların X, Y ve Z koordinat bilgileri sorgulanabilir.
• Nokta bulutu üzerinde seçilen alanın içinde kalan noktalar toplu olarak incelenebilir.

NETPROMine

• Yer altı galerilerinde gerçekleştirilen LiDAR ölçümleri nokta bulutu olarak yüklenebilir.
• Yüklenen galeri nokta bulutundan 3B katı model oluşturulabilir.
• Nokta bulutunun dış çevresini saran bir kabuk model üretilebilir.
• Kabuk model üretiminde alfa, ofset ve tolerans değerleri kullanılarak model geometrisi kontrol edilebilir.
• 3B katmanlar altında bulunan nokta bulutları veya kotlu objeler seçilerek katı model üretilebilir.
• Kabuk model ekranı üzerinden, seçilen nokta bulutundan farklı detay seviyelerinde alternatif modeller oluşturulabilir.
• Üretilen modeller üzerinde model düzenleme işlemleri yapılabilir.
• Örtük modelleme sonucunda seçilen litoloji veya tenörü temsil eden nokta bulutu üretilebilir.
• Örtük modellemeyle üretilen noktalardan kabuk model ve katı model oluşturulabilir.

Netsurf

• Mevcut arazinin durumunu gösteren halihazır haritaların tüm aşamaları kolaylıkla oluşturulabilir.
• Enkesit ve boykesit işlemleri hassas bir şekilde gerçekleştirilebilir.
• Hacim hesaplamaları enkesitlerden, prizmatik yöntemlerle veya nokta bulutu verilerinden elde edilebilir.

Nokta Bulutu Modelleme Programları

Nokta bulutu verilerinin işlenmesi için farklı ihtiyaçlara yönelik birçok yazılım bulunmaktadır. Kullanılacak yazılımın seçiminde veri büyüklüğü, desteklenen formatlar, analiz araçları ve diğer sistemlerle entegrasyon kabiliyeti önemli kriterlerdir.

Sektörde yaygın olarak kullanılan yazılımlar arasında;

• Dronet
• Autodesk ReCap
• Leica Cyclone
• Bentley ContextCapture
• Trimble RealWorks
• CloudCompare

gibi çözümler bulunmaktadır.

3B Nokta Bulutu Verisi Nasıl Elde Edilir?

3B nokta bulutu verisi, farklı ölçme teknolojileri kullanılarak elde edilebilir. Tercih edilecek yöntem; proje ölçeği, doğruluk beklentisi ve çalışma alanının özelliklerine göre belirlenir.
‍
En yaygın veri toplama yöntemleri şunlardır:

• Drone Fotogrametrisi: Yüksek çözünürlüklü hava görüntülerinden nokta bulutu oluşturulur. Şehir modelleme ve haritalama çalışmalarında yaygın olarak tercih edilir.
• LiDAR: Lazer tabanlı ölçüm teknolojisi sayesinde özellikle yoğun bitki örtüsüne sahip alanlarda yüksek doğruluk sunar.
• Mobil Lazer Tarama: Araç üzerine monte edilen sistemlerle yol ve koridor projelerinde hızlı veri toplanmasını sağlar.
• Kara Lazer Tarayıcı (TLS): Yapılar, endüstriyel tesisler ve tarihi eserlerin yüksek hassasiyetle modellenmesinde kullanılır.

Doğru yöntemle elde edilen nokta bulutu verileri; mesh model, ortofoto, Sayısal Yükseklik Modeli (DEM), Sayısal Yüzey Modeli (DSM) ve Sayısal Arazi Modeli (DTM) gibi birçok türev ürünün üretilmesine olanak tanır. Bu ürünler, şehir planlamadan altyapı projelerine, madencilikten afet yönetimine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Netcad çözümleri ise bu verilerin tek platform üzerinde analiz edilmesini, yönetilmesini ve farklı mühendislik disiplinlerinde etkin şekilde kullanılmasını sağlayarak uçtan uca bir çalışma ortamı sunar.